Freitag, März 30, 2007

سوشيانت ( سوشيانس )

اين يادداشت را به « رها » ی ِ عزيز ، که مرا به نوشتن ِ آن برانگيخته‌اند ، پيشکش می‌کنم .
سوشيانت / سوشيانس ( اصل ِ اوستايی : سَئُوشْيانْت ) ، از واژه‌های ِ کليدی و بسيار مهمّ ِ آيين ِ زرتشتی است .
« در پهلوی ، سوشيانس يا سوشانس يا سوسيوش يا سيوسوش گويند . اين کلمه از ريشه‌ی ِ " سَوَ / Sava " که به معنی ِ بهره و منفعت است ، می‌باشد . کلمه‌ی ِ " سود " فارسی از همين ريشه و بنيان است . در خود ِ اوستا سوشيانت نيز چنين معنی شده است . در فروردين‌يشت ، فقره‌ی ِ 129 ، آمده است : " او را از اين جهت سوشيانت خوانند ، برای ِ آن که به کلّيّه‌ی ِ جهان ِ مادّی ، سود و منفعت رساند . " در تفسير ِ پهلوی نيز آن را به " سوشيانس‌ی سوتومند ی پروژکر " ترجمه کرده‌اند . به عبارت ِ ديگر ، سوشيانس به معنی ِ رهاننده و نجات‌دهنده است . » [1]
پورداوود راجع به بخش يا بخش‌های ِ ديگر ِ اين واژه ، چيزی ننوشته ؛ و سواد ِ نبوده‌ی ِ من هم به اين چيزها قد نمی‌دهد ! در عين ِ حال ، و برای ِ بحث ِ حاضر ، نياز ِ چندانی هم به آن نيست ؛ و همين اندازه که معنای ِ کلّ ِ واژه را بدانيم ، بسنده است . [2]
[ از ديگر واژه‌های ِ پيوند‌يافته با بخش ِ نخست ِ اين واژه ، " سَوُ گَئِثَ / Savō gaetha " است ، به معنی ِ " سود رساننده‌ی ِ جهان " ، که يکی از صفات ِ ايزد " ارشْتات / arshtat " ( در فارسی : اشتاد ) است ، که نگاهبانی ِ بيست‌و‌ششمين روز ِ هر ماه با اوست . [3]
جزء ِ سوّم ِ واژه‌ی ِ مهم و بسيار مشهور ِ امشاسپند ( اَمِشَ سْپِنتَ / aměsha spěnta ) ، " سْپنت " نيز صورت ِ ديگری از همين واژه‌ی ِ " سَوَ " است ، که پورداوود برای ِ آن معنی ِ " مقدّس " آورده [4] ؛ امّا به گُمان ِ من ، همان معنی ِ " سود " مناسب‌تر است ؛ که در مجموع ، واژه‌ی ِ " امشاسپند " به معنی ِ " بی‌مرگ ِ سود رسان " يا " سود ِ جاودان / سود رسان ِ جاودان " باشد ... ]
v
در باره‌ی ِ دگرگونی‌های ِ باور و برداشت ، در بخش‌های ِ گونه‌گون ِ اوستا
اوستا کتابی کاملاً يک‌دست نيست ، و ميان ِ بخش‌های ِ گوناگون ِ آن ، از حيث ِ زبان ، بيان ، و باور و نگره ، دگرگونی‌هايی وجود دارد . بر اساس ِ همين دگرگونی‌ها و اختلافات است که در پژوهش‌های ِ اوستا و آيين ِ زرتشتی ، بخش‌بندی‌ها و تفکيک‌هايی ديده می‌شود . تقسيم ِ اوستا به دو بخش ِ « کهن » و « نو » ( يا متأخّر ) موردی است که پذیرش ِ همگانی بافته ؛ امّا پژوهش‌های ِ دقيق‌تر نشان داده است که اين تفکيک ، به حدّ ِ قابل ِ توجّهی ، گمراه‌کننده است ؛ چرا که مبنای ِ بخش‌بندی ِ « کهن و نو » ، صرفاً بر « زمان » ِ تأليف قرار گرفته ؛ در حالی که يک تأليف ِ نو و متأخّر ، به حيث ِ مضمون ، و حتّی تا حدودی از نظر ِ بيان نيز ، ممکن است متعلّق به ادواری بسيار دور بوده باشد .
برای ِ نمونه ، کتاب ، بخش ، يا نسک ِ مشهور ِ « وی دَئِوَ داتَ » ( = داد ِ ديو‌ستيز ، داد ِ دور‌دارنده‌ی ِ ديو ؛ که در فارسی به صورت ِ تحريف‌شده‌ی ِ « ونديداد » در‌آمده ) ، از بخش‌های ِ متأخّر ِ اوستا به‌شمار می‌رود [5] ؛ امّا دو فرگرد ِ نخستين و چهار فرگرد ِ واپسين ِ آن « سبک ِ نگارش و محتوايی متفاوت با ديگر فرگردها دارد ، و احتمالاً بازمانده‌ای است از اساطير ِ کهن ِ آريايی ... » [6]
بررسی ِ تفاوت‌های ِ نسبةً مهمّی که به لحاظ ِ مضمون و محتوی ، ميان ِ بخش‌های ِ گونه‌گون ِ اوستا ديده می‌شود ، - به نظر ِ من – به تقسيم‌بندی ِ منطقی‌تر و سودمندتری می‌انجامد ؛ و آن اين است که اوستا را در دو بخش ِ 1 - گاثه‌ها 2 - ساير ِ بخش‌ها ، مورد ِ توجّه ، تأمّل ، و بررسی قرار دهيم .
تقسيم‌بندی‌های ِ ديگر ، به دليل ِ وابستگی ِ آن به دانش‌های ِ ويژه ( دانستن ِ زبان‌های ِ اوستايی ، سنسکريت ، پهلوی ، و دست ِ کم يکی از زبان‌های ِ معتبر ِ اروپايی ) و آگهی‌های ِ مرتبط با اديان و اساطير ِ کهن ، و مانند ِ آن ، در حيطه‌ی ِ امور ِ فوق ِ تخصّصی قرار می‌گيرد ، و ما خوانندگان ِ عادّی ، توان ِ ورود به آن را نداريم . امّا خواندن ِ متن ِ مضمونی ِ اوستا ، و تأمّل در چند‌و‌چون ِ باورها و آموزه‌های ِ مطرح‌شده در گاثه‌ها و ساير ِ بخش‌ها ، و سنجش ِ آن با يکديگر ، با مطالعه‌ی ِ دقيق و درست ِ گزارش‌های ِ فارسی نيز ميسّر است .
تا آنجا که من ، به اتّکاء ِ مطالعه‌ی ِ ناچيز ِ خود ، می‌فهمم ، اوستا کتابی يک‌دست نيست ؛ امّا مجموعه‌ای است که با همه‌ی ِ اُفت‌و‌خيز ِ بيانی [ که در گزارش‌های ِ فارسی نيز ، اگر به حدّ ِ کافی تأمّل شود ، پديدار می‌گردد ] و با وجود ِ تفاوت ِ مضمون و محتوی ، يک کلّيّت را تشکيل می‌دهد ؛ به اين معنا که تفاوت‌ها بسيار به‌ندرت تضاد و تناقض ايجاد می‌کند ؛ و بيشتر از گونه‌ی ِ تغيير و تحوّل ، و گونه‌گونی و رنگارنگی است . پيکره‌ای است زنده و پويا .

نمونه‌ی ِ دگرگونگی‌ها
چند مورد ِ بسيار مهم از دگرگونگی‌های ِ باور و نگرش ، که من در اوستاخوانی‌های ِ خود بدان برخورده‌ام ، و يا در آثار ِ پژوهندگان ِ اين عرصه ، خوانده و بر آن تأمّل نموده‌ام ، به قرار ِ زير است :
I – در گاثه‌ها ، « انگره‌مينو / اهريمن » ، در تقابل با « سپند‌مينو » است نه با اهوره‌مزدا .
II – در گاثه‌ها ، از بهشت و دوزخ ، به‌گونه‌ای که در ديگر بخش‌های ِ اوستا هست ، خبری نيست . به عبارت ِ ديگر ، در گاثه‌ها از « دو جهان » نشانی نيست . « دو جهان » به گونه‌ای که به‌ويژه در متون ِ پهلوی ِ مربوط به آيين ِ زرتشتی چهره می‌نمايد ، حاصل ِ تحوّلاتی است که پس از دوره‌ی ِ گاثه‌ها روی داده . حتّی - گُمان می‌کنم – در يشت‌های ِ کهن نيز اثری از آن ديده نمی‌شود .
بهشت و دوزخ ، در گاثه‌ها ، عبارت است از سرانجام و پيامد ِ بديهی و طبيعی ِ رفتار ِ انسان ؛ و هيچ ربطی به « جهان ِ ديگر » ( ! ) ندارد . امّا متأسّفانه ، تقريباً همه‌ی ِ گزارشگران ، در خواندن و فهم ِ اوستا ، متأثّر از باورهای ِ پيشينی ِ خود بوده‌اند . البتّه ، من گزارش ِ « همه‌ی ِ گزارشگران » را نديده و نخوانده‌ام ؛ امّا با ديدن ِ همين 5 – 4 گزارش ِ فارسی که به دسترس دارم ، مطمئن شده‌ام که اين فقره بايد يک غلط‌فهمی ِ عمومی باشد ؛ چرا که هريک از اين پژوهندگان که گزارش ِ فارسی ارائه نموده‌اند ، بی‌هيچ‌ترديد ، از گزارش‌های ِ پژوهندگان ِ اروپايی – امريکايی – پارسی بی‌اطّلاع نبوده‌اند . با اين حال ، حرف‌ام را اصلاح می‌کنم و می‌گويم : در اين 5 – 4 گزارش ِ فارسی : پورداوود ، دوستخواه ، رضی ، جعفری ، و موبد فيروز آذرگشسب ... ( در اين ميان ، تنها استاد علی‌اکبر جعفری – در « ستُوت يسن » - به حدّ ِ قابل ِ توجّهی ، از اين اشتباه ِ عمومی برکنار مانده . )
از آنجا که در آينده‌ای نزديک ، در يادداشتی ويژه ، مفصّلاً به اين موضوع خواهم پرداخت ، فعلاً از بحث ِ بيشتر درمی‌گذرم .
III – در گاثه‌ها ، از مقوله – پديده‌ی ِ « فرشکرد » ( نوسازی ِ جهان ) ، و اسطوره‌های ِ مربوط با آن نشانی نيست .
موارد ِ ديگری از تفاوت ميان ِ ديدگاه ِ گاثه‌ها با ساير ِ بخش‌های ِ اوستا – و متون ِ پهلوی – نيز به ذهن دارم ، امّا از آنجا که در اين يادداشت می‌خواهم به‌طور ِ ويژه به همين فقره‌ی ِ سوّم بپردازم ، طرح ِ آن موارد را به فرصت‌هايی ديگر موکول می‌کنم .

سوشيانت ، در گاثه‌ها
گفته شد که « سوشيانت / سوشيانس » در اصل ِ اوستايی ِ واژه ، به معنای ِ « سود رسان » است . دکتر دوستخواه ، در يادداشت‌های ِ « پيوست » ِ اوستا ( ج 2 ، ص 1011 ) ، ذيل ِ اين واژه می‌نويسد :
" ... ( در اوستا «سَوشْيانْت» به معنی ِ « سود بخش » يا « سود رسان » و در معنای ِ گسترده ، « رهاننده » يا « رهايی‌بخش » است . ) در گاهان اين صفت چند بار برای ِ زرتشت آمده ؛ امّا در ديگر بخش‌های ِ اوستا ، صفت يا عنوان ِ هريک از سه موعود ِ زرتشتيان و به‌ويژه سوّمين ِ آن‌هاست که نام ِ او « اَسْتْوَتْ اِرِتَ » است ... "
نکته‌ای که بايد به اين توضيح افزود ، اين است که در گاثه‌ها ( گاهان ) ، در چند مورد ، زرتشت اين صفت را درباره‌ی ِ شخص ِ خود آورده ( يسنه 45 بند ِ 11 ، يسنه 48 بند ِ 9 ، و يسنه 53 بند ِ 2 ) ؛ و در چند مورد نيز ، « سوشيانت‌ها به صيغه‌ی ِ جمع آمده است و زرتشت از آن ياران و حاميان و مبلّغين ِ دين ِ خود اراده کرده است ؛ از آن جمله در يسنا 34 قطعه 13 و يسنا 46 قطعه 3 و يسنا 48 قطعه 12 ؛ و از روان ِ سوشيانت‌ها و از سوشيانت‌های ِ بزرگ که گفتارشان پر از حکمت است ، و از سوشيانت‌های ِ ممالک ، که در مقابل ِ حکم ِ مزدا کوشا هستند ، سخن رفته است . » [7]

پيش از پرداختن به وضع و کاربرد ِ « سوشيانت » در ساير ِ بخش‌های ِ اوستا ، نکته‌ی ِ بسيار مهمّی به نظرم می‌رسد ، و آن راجع به معنايی است که برای ِ اين واژه قائل شده‌اند . اگر ساير ِ بخش‌های ِ اوستا ، و به‌طور ِ کلّی اسطوره‌ی ِ « رهايی‌بخش » را نمی‌داشتيم ، اين گُمان پيدا می‌شد که معنای ِ « رهاننده – نجات‌بخش » را گزارشگران ِ فارسی ، به تأثير ِ « ذهنيّت ِ آخرالزّمانی » ِ موجود در مذهب ِ شيعه ، و به‌قياس با « منجی » ِ مورد ِ اعتقاد ِ شيعيان ، برای ِ اين واژه‌ی ِ اوستايی قائل شده‌اند !! امّا ، اوّلاً « ساير ِ بخش‌های ِ اوستا » و « اسطوره‌ی ِ فرشکرد / رهايی» ، هست ؛ ثانياً ، باور ِ منجی در تشيّع ، از اسطوره‌ی ِ ايرانی ِ زرتشتی ، اخذ و اقتباس شده ؛ و چه بسا خود ِ کلمه‌ی ِ « منجی » نيز ، اخذ ِ مستقيم از معنی ِ " رهايی‌بخش " ِ واژه‌ی ِ « سوشيانت » بوده باشد .
ضرورت دارد که سر ِ فرصت ، بر کلّيّه‌ی ِ مواضعی از اوستا که اين واژه در آن به کار رفته ، تأمّلی داشته باشم . عجالةً چنين به نظرم می‌رسد که " رهايی‌بخش " ، برای ِ اين واژه ، به‌هيچ‌وجه يک معنای ِ واژگانی ، يا حتّی برداشت ِ متنی ، نيست ؛ بلکه برداشتی فرا متنی ، و مبتنی بر گونه‌ای تحليل ِ منطقی ِ ناظر به واقعيّت ِ زندگی و تاريخ است . به اين صورت که " سود رساندن به جهان " باعث ِ " رها شدن " ِ جهان از زيان‌هايی است که به آن دچار بوده .
از توضيح ِ پورداوود – که در آغاز ِ يادداشت نقل شد – چنين برمی‌آيد که وی به اين نکته توجّه داشته ؛ که پس از استناد به تفسير ِ پهلوی ِ فروردين‌يشت ( بند ِ 129 ) ، که در آن برای ِ سوشيانت ، صفات ِ " سودمند ِ پيروزگر " آمده ، می‌نويسد : « به عبارت ِ ديگر ، سوشيانس به معنی ِ رهاننده و نجات‌دهنده است . » ( لفظ ِ « در معنای ِ گسترده » که در بيان ِ دکتر دوستخواه آمده – و برابر ِ « متوسّعاً » در زبان ِ مدرسی است – نيز ، حاکی از همين توجّه تواند بود . )
v
نکته‌ی ِ مهمّ ِ ديگر « احاله‌ی ِ سوشيانت به آينده » است ، که در گاثه‌ها نشانی از آن ديده نمی‌شود ؛ و هيچ ترديدی باقی نمی‌ماند که اين موضوع نيز ، از تحوّلات ِ بعدی است . با اين حال ، از آنجا که تحوّلات ِ فکری ِ انسان ، و به‌ويژه تحوّل در باورهای ِ آيينی ، غالباً سنگ ِ بنا و نقطه‌ی ِ آغازی در ماقبل ِ خود دارد ، گُمان می‌کنم بند ِ 3 از يسنه 46 را بتوان از اين ديدگاه مورد ِ تأمّل قرار داد :
کی ، ای دانا ، آن روز خواهد دميد
که خرد ِ سود رسان ِ بزرگ ، با آموزش ِ رسای ِ خود
و با آيين ِ استوار ِ زندگانی ،
راستی را والا خواهد داشت ؟
او با منش ِ نيک به ياری ِ کدام کس خواهد شتافت ؟
خدايا ، من آيين و آموزش ِ تو را برمی‌گزينم .
[ ستُوت يسن ، علی‌اکبر جعفری ؛ ص 251 ]


البتّه ، اين در صورتی است که به اين قطعه به‌گونه‌ی ِ جدا و بيرون از متن بنگريم ؛ وگرنه ، « آينده » ی ِ مورد ِ نظر ، در بافت ِ کلّی ِ متن ، آينده‌ای است نزديک ، و نه در دوردستان .
( پس‌نگاره : « آيندگی » ، همچنين ، در ساخت ِ اين واژه مستتر است . بنگريد به پابرگ ِ 3 . )

سوشيانت ، با همين وضع ِ معنايی ، در ساير ِ بخش‌های ِ اوستا
« در ساير قسمت‌های ِ اوستا نيز ، غالباً ، سوشيانس‌ها جمع آمده است ؛ و از آن‌ها پيشوايان و جانشينان ِ زرتشت که در تبليغ‌کردن ِ دين کوشا هستند ، و مردم را به راه ِ راست هدايت می‌کنند ، اراده گرديده است ... » [8]

سوشيانت ، از صفت تا عنوان و نام ِ خاص
در اين کاربرد نيز ، سوشيانت ، وضع ِ واژگانی و مفهومی ِ خود را – با همان معنای ِ « سود رسان » حفظ کرده است .
q
به نظر می‌رسد که بتوان وضع ِ واژه‌ی ِ سوشيانت ، و تطوّر ِ آن را ، با وضع ِ واژه‌ی ِ « خرفستر » مقايسه نمود . گويا اين دو واژه دقيقاً مقابل و متضاد ِ هم است .
پورداوود ، در يادداشت‌های ِ « يشت‌ها » ( ونند يشت ) می‌نويسد :
« کلمه‌ای که ما به " حشره‌ی ِ موذی " ترجمه کرده‌ايم ، در اوستا " خرَفسترَ / Xrafstra " آمده ، که به معنی ِ کلّيّه‌ی ِ جانور ِ موذی و درنده است . در گاتها اين کلمه به صيغه‌ی ِ جمع ، از برای ِ بدخواهان ِ مزديسنا و دشمنان ِ بيابان‌نورد و راهزنان و زيانکاران و نابکاران ِ چادرنشين استعمال شده ... [*]
در ساير ِ قسمت‌های ِ اوستا ، خرفستر ، از برای ِ جانوران ِ اهريمنی ِ زيان‌رسان و بخصوصه جانوران ِ خرد ِ مضرّ يا حشرات ِ موذی استعمال گرديده ... » [9]
...
vv
تا اينجا ، آنچه گفته شد ، مربوط به وضعی از واژه‌ی ِ « سوشيانت » بود که در آن با يک مفهوم ، يک صفت ، يک وصف ، يک ويژگی و خويشکاری روبه‌روييم ؛ امّا در تحوّلات ِ بعدی ، اين واژه به عنوانی برای ِ سه تن از بزرگ‌پيشوايان ِ آيين ِ زرتشتی ( و به‌گونه‌ای ويژه ، عنوانی برای ِ سوّمين و آخرين ِ ايشان ) تبديل می‌شود . اين سه تن ، که بنا به روند و شکل ِ غير ِ عادّی ِ ويژه‌ای ، فرزندان ِ زرتشت‌اند ، و از دختران ِ پانزده‌ساله‌ی ِ دوشيزه‌ای تولّد می‌يابند ، هر‌يک در زمانی مشخّص – که بنا به روايات ، از پيش ، به آن آگهی داده شده – ظهور نموده و بخشی از پروژه‌ی ِ عظيم ِ « رهايی ِ انسان و جهان ، از گزند ِ دروغ و آزار » را به انجام می‌رسانند .
با ظهور ِ سوّمين و آخرين سوشيانت ، اهريمن و کلّيّه‌ی ِ موجودات و پديده‌های ِ اهريمنی ، نابود گشته ، مرگ از ميان برداشته شده ، مردگان برمی‌خيزند ؛ و انسان ، غرقه در جاودانگی و بی‌نيازی ِ مطلق ، در بهشتی از آن گونه که همواره برترين آرزوی ِ او بوده ، خويشکام رها می‌گردد ...

q
شرح ِ دقيق ِ اسطوره‌ی ِ رهايی ، مجالی جداگانه می‌طلبد . اگر اهريمن مرا به کام ِ مرگ نفرستد ، به‌زودی بدان خواهم پرداخت .

851218

پايان ِ تايپ : 851222


&
مشخّصات ِ منابع و مراجع :
اوستا . کهن‌ترين سرودها [ و متن‌ها ] ی ِ ايرانيان . گزارش و پژوهش ِ دکتر جليل دوستخواه . ( 2 جلد ) . انتشارات ِ مرواريد . اوّل ، 1370 .
اوستا ( يسنا ، گاثا ، يشت‌ها ، ويسپرد ، خرده‌اوستا ) . ترجمه و تحقيق : هاشم رضی . انتشارات ِ فروهر . چاپ ِ دوّم ، بهار ِ 1374 .
درآمدی بر دستور ِ زبان ِ اوستايی « بررسی ِ يسن ِ نهم » . محمّدتقی راشد محصّل . انتشارات ِ کاويان . چاپ ِ اوّل ، 1364 ؛ تهران .
سوشيانس ( موعود ِ مزديسنا ) . مسأله‌ی ِ رجعت و حوادث ِ آخرزمان بنا بر منابع ِ اوستائی – پهلوی . نوشته‌ی ِ استاد پورداوود . سازمان ِ انتشارات ِ فروهر . دوّم ، بهار ِ 1374 . ( افست ، از چاپ ِ اوت ِ 1927 ميلادی . دينشاه ايرانی ، در ديباچه‌ی ِ کتاب می‌نويسد : « موضوع ِ اين رساله ، نطقی است که آقای ِ پورداود در نهم ِ ماه ِ ژوئيه 1927 ، راجع به سوشيوس ، يعنی موعود ِ مزديسنا ، داده‌اند ... » )
ستُوت يسن ( گاتهای ِ اشو زرتشت اسپنتمان و سرودهای ِ وابسته به آن ، با متن و گزارش ِ فارسی ِ روان ) . علی‌اکبر جعفری . سازمان ِ انتشارات ِ فروهر . اسفند ِ 1359 . ( « هزينه‌ی ِ چاپ ِ اين کتاب از محلّ ِ دهش ِ خانواده‌ی ِ شادروان مهندس مهربان اردشير اسفنديار آذرگشسب ، به نامگانه‌ی ِ آن درگذشته اهدا شد . » )
گاتها ، يا سرودهای ِ آسمانی ِ زرتشت . برگردان به فارسی ِ روان ، به قلم ِ موبد فيروز آذرگشسب . مهرماه ِ يکهزار‌و‌سيصد‌و‌شصت ِ هجری ِ شمسی . به خطّ ِ غلامعلی عطّارچيان . ( در هيچ جای ِ کتاب ، مشخّصات ِ ديگری ديده نمی‌شود ! )
گاتها ( سرودهای ِ مقدّس ِ پيغمبر ِ ايران ، حضرت ِ سپنتمان زرتشت . قديم‌ترين قسمتی است از نامه‌ی ِ مينوی ِ اوستا ) . تأليف و ترجمه : پورداود . به‌انضمام ِ ترجمه‌ی ِ انگليسی ِ دينشاه جی‌جی‌باهای ايرانی . ( کتاب ، نام ِ ناشر و تاريخ ِ انتشار ندارد . در صفحه‌ی ِ اوّل ِ بعد از جلد از سمت ِ چپ [ که ترجمه‌ی ِ انگليسی را دارد ] عبارت ِ انگليسی‌ای آمده ، که به فهم ِ ناقص ِ من ، می‌گويد : انتشار يافت تحت ِ ... ، از انجمن ِ ايرانيان ِ زرتشتی و ليگ ِ ايران . بمبئی . – و در صفحه‌ی ِ اوّل ، تاريخ ِ 1927 آمده . )
يشت‌ها ( دو جلد ) . تفسير و تأليف ابراهيم پورداوُد . انتشارات ِ اساطير . اوّل ، 1377 . ( افست ، از چاپ ِ 1928 بمبئی . از سلسله‌ی ِ انتشارات ِ انجمن ِ زرتشتيان ِ ايرانی ِ بمبئی و ايران‌ليگ ؛ از نفقه‌ی ِ پشوتن مارکر . ) ( گويا اين کتاب تا قبل از 1377 ، در ايران چاپ نشده بوده . اگر به‌واقع چنين باشد ، بايد به کارگزاران ِ فرهنگی ِ دوران ِ پهلوی ، هَزار آفرين گفت !! )

$
عکس ِ واژه‌های ِ اوستايی
2
پس‌نگاره :
واژه‌های اوستايی را با خطّ ِ ويژه‌ی ِ آن [ به صورت ِ عکس ] آورده بودم ؛ لود نمی‌شد ( هاست ِ جديد ِ بلاگر مشکلاتی دارد ... ) ؛ ناچار شدم حذف کنم . در پابرگ 2 نيز ، در دو موضع ، به جای ِ حرف ِ n ، همين حرف بايد باشد با نقطه‌ای در زير ِ آن ؛ امّا آوردن ِ آن ممکن نشد !
?
پابرگ‌ها :
[*] يسنا 28 قطعه‌ی ِ 5 ، يسنا 34 .
[1] سوشيانس ( موعود ِ مزديسنا ) . نوشته‌ی ِ استاد پورداوود ؛ ص 8 .
[2] پس‌نگاره :
در واژه‌نامه‌ی ِ کتاب ِ « درآمدی بر دستور ِ زبان ِ اوستايی ( بررسی ِ يسن ِ نهم ) » تأليف ِ محمّدتقی راشد محصل ، ( ص 184 ) آمده است :
saošiiant ، صفت فاعلی ( آينده ) گذرا . ( بار : 1551 ) . از : saošiia ستاک ِ آينده از sauu// : « رشد دادن ، افزودن » ( نک . شماره‌ی ِ 73 ) و ant – پسوند ِ سازنده‌ی ِ صفت ِ فاعلی ِ گذرا ( نک . شماره‌ی ِ 81 ) . صفت ، بر روی ِ هم « آن که افزايش خواهد داد ، آن که پيش خواهد برد » معنی می‌دهد . ( نک . کلنز . Studia Iranica , 3 , 1974 , 204 ) . در اصطلاح ، سوشيانس‌ها به نجات‌بخشانی اطلاق می‌شود که برای ِ استواری ِ دين ِ زردشتی و نجات ِ مردم از پريشانی در رأس ِ هزاره‌های ِ اوّل ، دوّم و سوّم ِ پس از زردشت ظهور خواهند کرد . اين سوشيانس‌ها عبارت‌اند از : 1 – هوشيدر 2 – هوشيدر‌ماه 3 – سوشيانس .
[3] رک : يشت‌ها . ج 2 ، ص 202 .
[4] رک : يشت‌ها . ج 1 ، ص 70 .
[5] هنينگ ، آن را ( همراه با « نيرنگستان » ) از آثار ِ موبدان ِ دوره‌ی ِ اشکانی دانسته . ( رک : زرتشت ، سياستمدار يا جادوگر ! ، ص 55 - 54 ) . کريستن‌سن نيز ، تاريخ ِ نگارش و تدوين ِ آن را دوره‌ی ِ اشکانيان می‌داند . ( آ . کريستن‌سن : مزدا‌پرستی در ايران ِ قديم ، ترجمه‌ی ِ دکتر ذبيح‌الله صفا ، ص 121 . به نقل از : دکتر جليل دوستخواه : اوستا ، کهن‌ترين سرودهای ِ ايرانيان . [ پيش‌گفتار ِ ونديداد ] ج 2 ، ص 654 . )
« امّا بيشتر ِ پژوهشگران ... آن را منسوب به شاخه‌ی ِ باختری ِ دين ِ مزداپرستی ، و چکيده‌ی ِ باورها و برداشت‌های ِ مغان ِ مادی شمرده‌اند .» ( اوستا ، کهن‌ترين سرودهای ِ ايرانيان ؛ ج 2 ، ص 5 – 654 ) .
[6] اوستا ، کهن‌ترين سرودهای ِ ايرانيان ؛ ج 2 ، ص 655 .
[7] سوشيانس ( موعود ِ مزديسنا ) ، ص 10 .
( حاشيه‌ی ِ بيرون از متن : )
در متن ِ اوستايی ِ گاثه‌ها ( پورداوود ) ، در دو فقره‌ی ِ < يسنا 46 بند ِ 3 > و < يسنا 48 بند ِ 12 > ، در واژه‌ی ِ سوشيانت ، حرف ِ « ش » که به صورت ِ نوشته شده بوده [ که يکی از دو شکل ِ معمول ِ اين حرف است ] ، اشتباهاً تبديل به دو حرف شده : [ ش ک ] . کسانی که علاقه‌ای به خطّ و زبان و متون ِ اوستايی دارند ، و از اين کتاب نسخه‌ای دارند ، اصلاح بفرمايند . ( دل‌ام لک زده بود برای ِ يک فقره فضل‌فروشی ِ گنده !! )
[8] سوشيانس ( موعود ِ مزديسنا ) ، ص 11 – 10 .
[9] يشت‌ها ، ج 2 ، ص 356 .

Kommentare:

  1. qhalamاول سلام

    بعدش سال نو مبارک

    بعدش اینکه من ابدا از این سوشیانت هیچی نمی دونستم و خوب شد که تا حدی ذهن ما رو روشن کردی

    بعدش هم اینکه این چه قالب و دبیره ای هستش که برای وبلاگ خودت انتخاب کردی، باور کن نوع رنگ و دبیره و خط و همه چیز این وبلاگ چشم را می آزارد. قالب به این زیبائی داشتی ولش کردی ببین چی چی رو چسبیدی

    AntwortenLöschen
  2. قلم ِ نازنين !
    سال نو شما هم مبارک دوست عزيز !
    تغيير ِ قالب برای اين بود که می خواستم راهی را که بايد چند ماه ديگر بروم ، همين حالا بروم !!
    در تمپلت های ِ بلاگر ، مورد ِ خوبی گير نياوردم و يک قالب ِ آبی را اديت کردم تا به اين صورت درآمد . در عين حال ، اگر شما می گوييد که باعث ِ آزار می شود ، به چشم ، می گردم پی ِ يک قالب ِ خوب . فعلاً يک چند روزی ناچارم با همين قالب باشم . شايد هم علومم قدری بالا رفت و توانستم همان قالب ِ قبلی را - که خيلی هم دوستش دارم - با سرويس ِ جديد ِ بلاگر همخوان کنم ...
    ***
    از اظهار ِ لطف ِ شما راجع به يادداشت ِ « سوشيانت » سپاس گزارم . مزد ِ بنده رسيد . ممنون .
    و خسته نباشيد .

    AntwortenLöschen