حقوق ِ بديهی ، و نفی و سلب ِ آن

کسی که برای ِ ديگران « حقّ ِ حيات » قائل نيست ، « حقّ ِ حيات » ندارد .
ممکن است کسی اين اصل ِ بديهی را منتهی به « پارادوکس » ، باعث ِ « نفی ِ موضوع ِ اثبات » ، و منجر به « تسلسل ِ بازگردنده » بداند ؛ امّا چنين نيست . حقّ ِ حيات ِ همگان ِ انسان‌ها محترم و محفوظ است ؛ مگر کسی که اين حق را نفی می‌کند .

آندره مالرو ( يا شايد آلبر کامو ) ، نويسنده‌ی ِ انديشمند ِ فرانسوی ، گفته است : « به دشمنان ِ آزادی ، آزادی مدهيد . » [1]
در اين دو سخن ، اساس ِ منطقی ِ يکسان وجود دارد . همچنان‌که ، در مورد ِ دموکراسی و حقّ ِ رأی ، می‌توان و بايد گفت : کسی که دموکراسی را نمی‌پذيرد ، حقّ ِ رأی ندارد !
( اکثريّت‌های ِ ظاهری که در باطن و حقيقت ، جز اقلّيّت‌های ِ هردم‌فروکاهيده نيستند ، به‌شدّت و با انواع ِ روش‌ها ، با اصل ِ دموکراسی مخالفت و مبارزه می‌کنند ! )
v
برای ِ اثبات ِ درستی ِ اين سخن هيچ نيازی به بحث و جدل و استدلال نيست . در حقيقت ، اين ما نيستيم که حکم می‌کنيم ؛ بلکه خود ِ نفی‌کننده ، همزمان و همراه با نفی ِ اين اصول ِ بديهی ( حقّ ِ حيات ، آزادی ، دموکراسی ) – که لازمه‌ی ِ حدّ ِ اقلّی ِ زيست ِ اجتماعی است - ، حقّ ِ خود را نفی کرده است ...

------------------- 851217 ( و 860117 )
?
پابرگ :
[1] متأسّفانه ، يادم نمانده که اين جمله را کجا خوانده‌ام . اگر شما می‌دانيد و يادتان هست ، حتماً در کامنت بنويسيد ، که اينجا در پابرگ بياورم .

زن‌قحبه‌بازار

شش‌جهت زن‌قحبه‌بازار است ؛ گويی نيست ؟ هست ! [1]
واندر او زن‌قحبگی کار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
گر به دستار است باد ِ کلّه‌ی ِ زن‌قحبه شيخ
اير ِ خر [2] را نيز دستار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
هر‌کجا يک‌دانه زين زن‌قحبه تخم ، از روی ِ ريع [3]
سگ به‌خرمن ، خر به‌خروار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
سيم خود پذرفت و ، سنگ افکند بر صوفیّ ِ گول
زاهد ِ زن‌قحبه عيّار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
خاک بختی [4] ، کوه پالان ، آسمان نُه‌تُو جوال
وز بشر زن‌قحبگی بار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
سيرت ِ زن‌قحبگی در صورت ِ زن‌قحبگان
نرم‌نرمک موش و انبار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
قربت ِ زن‌قحبه مردم با من ، از روی ِ قياس
ماجرای ِ کيک و شلوار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
گاد ِ اين زن‌قحبه بی‌آزرم مردم ، سخت و سست
داستان ِ ميخ و ديوار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
نفخ ِ مهر ِ شيخ ز امعای ِ ضمير اخراج بِه [5]
باد بر دل ، در شکم بار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
اين دَرَد پيراهن ِ آن ، وآن کشد شلوار ِ اين
مرز ِ گيتی ، شهر ِ سگ‌سار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
چند و تا کی پرسی از من ، در جهان بسيار چيست ؟
در جهان زن‌قحبه بسيار است ؛ گويی نيست ؟ هست !
با چنين خر مردم ار گيتی چمد در کون ِ گاو
غم به کير ِ اسب ِ سردار [6] است ؛ گويی نيست ؟ هست !!

------------------- يغما جندقی

&
مجموعه‌ی ِ آثار يغمای جندقی . جلد ِ اوّل : غزليّات ، مثنوی‌ها ، مراثی ، سرداريّه . مقدّمه و تصحيح از سيد علی آل داوُد . با مقدّمه‌ای از دکتر باستانی پاريزی ، استاد دانشگاه تهران . انتشارات توس . چاپ ِ اوّل ، 1357 . ( صص 8 – 367 )

?
پابرگ‌ها :
[1] يغما جندقی ( 1196 هـ . ق . / خور ِ بيابانک – 1276 هـ . ق . / خور ِ بيابانک . )
عنوان ِ قطعه ، از نگارنده‌ی ِ اين سطور ( م . سهرابی ) است .
هيچ‌يک از اشعار ِ ديوان ِ يغما منفرداً دارای ِ عنوان نيست ، و تنها عناوينی کلّی برای ِ بخش‌ها ديده می‌شود : غزليّات ، مثنويّات ( که شامل ِ چند حکايت است : خلاصة‌الافتضاح ، ... – و بخش‌های ِ داخلی ِ هر مثنوی با عنوان‌هايی گاه کلّی و گاه نسبةً مشخّص ، نام‌گذاری شده است ) ، مراثی و نوحه‌ها ، و هجوِيّات ؛ با دو بخش ِ « سرداريّه » و «بقيّه‌ی ِ هجويّات ... » . قطعه‌ی ِ غزل‌وار ِ حاضر ، از اشعار ِ سرداريّه است .
[2] من بی‌تقصيرم . در اصل ِ کتاب به همين صورت ِ ضايع آمده ؛ که نمی‌توان فهميد دستکار ِ مصحّح است ، يا در نسخه / نسخه‌ها چنين بوده . به‌هر‌حال ، اين « اير » ، وجه ِ به‌اصطلاح زهر‌گرفته‌ی ِ « کير » است !
در مصرع ِ دوّم ِ بيت ِ آخر ( مقطع ) نيز ، « کون » و « کير » به صورت ِ « ...ون » و « ...ير » آمده !
يکی از زمينه‌هايی که خيلی دوست دارم پيرامون ِ آن نيمچه پژوهشکی بکنم ، امّا ابزار – ادوات ِ لازمه را ندارم ، همين زمينه‌ی ِ « سه‌نقطه » و صورت‌های ِ زهر‌گرفته‌ی ِ کافان ِ ثلاثه و متعلّقات ِ آن است . می‌خواهم ببينم که در نسخه‌های ِ خطّی چگونه عمل می‌شده ؛ و اگر سه‌نقطه و مانند ِ آن در کار بوده ، از چه حدود ِ زمانی آغاز شده . دانستن ِ اين نکته ، به برخی تأمّلات ِ خاص پيرامون ِ ادب ِ فارسی و موانع ِ آن ، ياری می‌دهد ...
[3] رَيع ray’ ( - ey ) [ ع . ] 1 – ( مص ل . ) نمو‌کردن ، بالا آمدن . 2 – ( إمص . ) افزونی ، برآمدگی ( خمير ، برنج پخته و مانند آن ) . [[ فرهنگ ِ فارسی ِ معين ]]
[4] بختی boxtī ( اِ . ) ( جانـ . ) نوعی شتر قوی و سرخ‌رنگ که در خراسان و کرمان يافت می‌شود ، شتر قوی‌هيکل دوکوهانه . [[فرهنگ ِ فارسی ِ معين ]]
[5] نفخ : پر شدن شکم از باد [[ فرهنگ ِ فارسی ِ معين ]] . باد ِ پيچيده در معده يا شکم .
امعا : امعاء am’ā’ ( ع . ، ف : امعا ) ( اِ . ) ج ِ . معی ؛ روده‌ها . [[فرهنگ ِ فارسی ِ معين ]]
[6] ذوالفقار‌خان سمنانی ، « سردار ِ قدرتمند ِ اوايل ِ عهد ِ قاجار ، و حکمران ِ سمنان و دامغان و شاهرود » [ مقدّمه‌ی ِ مصحّح ، ص 4 ] . يغما مدّتی منشی ِ سردار بوده ، و « ... کتاب ِ سرداريّه‌ی ِ خود را که در آن عبارت ِ " زن‌قحبه " را که زبانزد ِ سردار بوده بسيار به‌کار‌برده است ، به نام ِ ذوالفقار‌خان و در دوران ِ اقامت در سمنان ساخته است ... » [ مقدّمه ، ص 9 ] .

ü
پس‌نگاره :
در پابرگ 3 و 5 ، آوانگارها به هم ريخته . من از عهده‌ی ِ درست‌کردن‌اش برنيامدم . از ناسازواری‌های ِ انگليسی - فارسی است و کاري‌ش نمی‌شود کرد

اذن ِ دخول به مؤمنين

( نقيضه‌ی ِ « سؤالات ِ امتحانی در مورد ِ محمّد که وزير ِ آموزش و پرورش را به استيضاح مي‌کشاند » [1] )

1 . مقام ِ معظّم ِ رهبری و آقای ِ رفسنجانی ، به‌ترتيب از کجای ِ گوسفند خوش‌شان می‌آيد ؟
الف ) ريش + پاچه‌ی ِ جلو از سمت ِ چپ
ب ) کلّه + چهار تا پاچه
ج ) پاچه‌ی ِ عقب از سمت ِ راست + پشکل
د ) هيچ‌کدام ، جيگر

2 . کدام‌يک از گزينه‌های ِ زير از خصلت‌های ِ سنگِ‌‌پاست و با خصلت‌های ِ مقام ِ معظّم ِ رهبری سازگار نيست ؟
الف ) سولاخ‌سولاخ‌بودن
ب ) زبری
ج ) بو‌گرفتن ِ آن در حمّام
د ) الف و ب و جيم و دال

3 . حضرت ِ رسول ِ اعظم ، وقتی جمعه‌شب‌ها ماشين ِ مبارک را پارک می‌فرمودند ، با چرخ‌های ِ آن چه می‌کردند ؟
الف ) سنتور می‌زدند
ب ) يک‌قل دو‌قل بازی می‌کردند
ج ) درفش به آن فرو می‌کردند و داد می‌زدند
د ) می‌گذاشتند لُپ‌لُپ به در ِ انباری ِ گاراژ بخورد

4 . حضرت ِ رسول در خوردن ِ کدام‌يک از موارد ِ زير کسی را با خود شريک نمی‌کردند ؟
الف ) خرمای ِ بی‌هسته
ب ) بعضی جاهای ِ دختر ِ همسايه
ج ) استغفرالله
د ) اين‌دفعه کونتو آش می‌دن

5 . رسول ِ خدا در چه حالی اصلاً ديده نشد ؟
الف ) در صف ِ آخر ِ نماز ِ جماعت
ب ) در صف ِ مقدّم ِ جبهه
ج ) در حال ِ « صحبت » با دحيه‌ی ِ کلبی
د ) جيم درست است

6 . مخرج ِ بول و غائط را چگونه ساده می‌کنند ؟
الف ) خط می‌زنند
ب ) جر می‌دهند
ج ) می‌پوشانند
د ) خيرات می‌کنند

7 . سنگی که بانوان می‌توانند با آن مخرج ِ بول و غائط ِ خود را چاک کنند ، چه ويژگی‌هايی بايد داشته باشد ؟
الف ) نرم باشد
ب ) از بوته‌ی ِ بادمجان نکنده باشند
ج ) بيش از نيم‌متر نباشد
د ) به خودشان مربوط است

8 . حضرت ِ رسول وقتی « کار ِ خير » ی در پيش داشت ، به مؤذّن چه می‌فرمود ؟
الف ) منظور مهدی مؤذّن جامی نيست
ب ) اين بابا فقط اسم‌اش مؤدّن است
ج ) او را نوازش می‌کردند
د ) می‌کردند فقط

9 . مؤذّن به ايشان چه می‌گفت ؟
الف ) حیّ علی خير‌العمل
ب ) يا رسول‌الله ! يا رسول‌الله !
ج ) چغوووووووک !
د ) گُل‌های ِ قالی ِ مسجد را می‌شمرد

10 . جبرئيل به پيامبر ِ خدا دستور داد که قرآن را ... نخواند .
الف ) در خانه‌ی ِ خودش
ب ) نيمه‌شب در پستوی ِ خانه‌ی ِ همسايه
ج ) وقتی برای ِ زبان کار ِ واجب‌تری هست
د ) هيچ‌وقت

11 . خايه‌ی ِ شيطان چند عدد پشم دارد ؟
الف ) شيطان اصلاً خايه ندارد ؛ بيچاره زن است .
ب ) پشم ندارد ؛ مو دارد .
ج ) 124000 ، به يک روايت .
د ) عجب امّت ِ بيکاری !

12 . کفن ِ ميّت کدام‌يک از گزينه‌های ِ زير نيست ؟
الف ) کودری
ب ) متقال
ج ) بشور بپوش
د ) ما گورمون کجا بود که کفن‌مون باشه ؟

13 . برای ِ رفع ِ نحسی ِ عدد ِ 13 ، چند سوره نازل شده ؟
الف ) 313 تا
ب ) يک‌متر و نيم ، سه‌چارک کم
ج ) سبزه گره بزنيد
د ) طرّاح سؤال کم آورده بود


-------------------851220

?
پابرگ :
[1] اگر « پيک ِ ايران » باز نشد ، اينجا را کليک کنيد .