Samstag, November 03, 2007

شتر و خواب و پنبه‌دانه و قضايا

( شوخی با علمای ِ اعلام ؛ و تضمين ِ مثل ِ مشهور ) [1]

به قم روحانی‌ای در توی ِ خانه
چنين می‌گفت با زيد ِ شبانه
كه فاطی ! قُدّسَ سرُّه سرين‌ات !
الهی غش كنم بر لمبرين‌ات
بيا ای سجده‌ی ِ سهوت بنازم
رسالت‌وار ، پُر شهوت ، بتازم
بتازم من بر آن قدس ِ شريف‌ات
كنم انگشت در سولاخ ِ قيف‌ات
زنك می‌خواند با عشوه بهانه :
شتر در خواب بيند پنبه‌دانه !

عَلَم برخاست از روحانی ِ ما
درش بنهاد و ، با يك قل هُوَ الّا
بزد ديوار و در از هم فرو ريخت
زنك جستی زد و از زير بگريخت
بفرمود آية‌اللَّه : هی ! ضعيفه !
النگوهات خريده‌م ؛ توی ِ كيفه !
در آن وقتی كه زن شل كرد و وا داد
تمام‌اش را چو دل در سينه جا داد [2]
جناب ِ شيخ می‌خواند اين ترانه :
گهی لُپ‌لُپ خورَد ، گه دانه‌دانه !!

( 860811 )


?
پابرگ :
[1] خواندن ِ چندينی از سروده‌های ِ ميرزا علی‌اكبر صابر ( هوپ‌هوپ‌نامه ) ، مرا به حال و هوای ِ اشعار ِ تودگی ِ آن روزگار برد . صابر و نسيم ِ شمال و دهخدا و ...
[2] بيت ، ناظر به بيت ِ ايرج ؛ و مصرع ِ دوّم ، عيناً از اوست ( از عارف‌نامه ) .

Ê

Dienstag, Oktober 30, 2007

می‌ترسم !

ميرزا علی‌اكبر صابر
( ميرزا علی‌اكبر صابر ) [1]

پای برهنه به بيابان رَوَم
نه ترسی از خار ِ مغيلان بُوَد .

سير ِ در و دشت و بيابان كنم ،
نه ترسی از غول ِ بيابان بُوَد .

گاه به دريا شده زورق‌نشين ،
نه ترسی از موج و ز طوفان بُوَد .

گاه ز دريا به‌كنار آمده ،
نه ترسی از وحشی ِ غرّان بُوَد .

گه چو شفق كوه‌نوردی كنم ،
نه ترسی از آتش افشان بُوَد .

سايه‌صفت ، گاه به بيشه رَوَم ،
نه ترسی از درنده‌حيوان بُوَد .

بار ِ دگر رو به نيستان نهم ،
نه ترسی از گلّه‌ی ِ شيران بُوَد .

گاه به قبرستان سازم مقرّ ،
نه ترسی از خور-خوره‌ترسان بُوَد .

گاه به ويرانه نمايم گذر ،
نه ترسی از جنّ و نه از جان بُوَد .

مختصر ، اندر كره‌ی ِ ارض نه
وحشتی از مختلف الوان بُوَد .

حتّی در خارجه هم گشته‌ام ،
نه ترسی از هر‌نوع انسان بُوَد .

ليكن با اين‌همه ناترسی‌ام ،
ترسم از هرچه مسلمان بُوَد .

ترس ِ من امّا نبُوَد بی‌دليل :
من چه‌كنم ، آخر ، كافكارشان
خون بُوَد و خون بُوَد و ، آن بُوَد
كه ترسم و ، ترس ِ من از آن بُوَد .


( ميرزا علی‌اكبر صابر . هوپ‌هوپ‌نامه ؛ صص 123 – 122 . )



a
پس‌نگاره :
عجيب است . اندر آف ، نظرم به عكس ِ متن افتاد ، و متوجّه شدم كه مصرعي از قلم انداخته‌ام :

ليكن با اين‌همه ناترسي‌ام
< قربان ، والله و بالله من >
ترسم از هرچه مسلمان بُوَد
ترس ِ من ، امّا نبُوَد بي‌دليل
...

و از قضا ، شعر در همين موضع دچار ِ نقص مي‌نمايد ؛ و به احتمال ِ قوي ، يك مصرع افتادگي دارد . پس ، گويا سهو ِ من بي‌جهت نبوده ؛ و همين ايراد باعث شده كه ناخودآگاه مصرع ِ مزبور حذف شود .
نهايةً ، با توجّه به آن نقص ، و ايراد ِ قسم ِ < الله > در شعري اين‌چنين ( ! ) ، من ، همين صورتي را كه در تايپ آمده ترجيح مي‌دهم !
با اين حذف ، اين قسمت از شعر ، محكم‌تر و كوبنده‌تر شده ...
***
به جاي ِ < ... نيستان ... / ... گلّه‌ي ِ شيران ... > ، هم اشتباهاً < ... گلستان ... / ... ... > تايپ و پست كرده بودم ، كه تصحيح شد .
( سه‌شنبه ، 860808 . پست : ‏چهار شنبه ‏، 2007‏/10‏/31 )

&
كتاب‌‌‌شناخت :
هوپ‌هوپ‌نامه . ( ترجمه‌ی ِ منظوم ِ فارسی ) . انتشارات ِ ارمغان – انتشارات ِ شاهنگ . ( كتاب ، فاقد ِ مشخّصات ِ دقيق ِ كتاب‌‌‌شناسی است . پيش از متن ، بخشی با عنوان < از مترجم > آمده ، كه بدون ِ امضاست ؛ و بخشی با عنوان ِ < پيش‌‌‌گفتار > از عزيز مير احمدوف . نمی‌‌‌توان فهميد كه مترجم همين مير احمدوف است يا كسی ديگر ! ضمناً ، تاريخ ِ انتشار و تيراژ هم ندارد . )

?
پابرگ :
[1] در باره‌‌‌ی ِ ميرزا علی‌‌‌اكبر صابر ، در پست ِ بعدی چند سطری خواهم نوشت . صابر ، از شاعران ِ پيشرو ِ آذربايجان ( اران و قفقاز ) است ، و دوره‌‌‌ی ِ اوج ِ فعّاليّت ِ شاعری‌‌‌اش با جنبش ِ مشروطه‌‌‌ی ِ ايران همزمان بوده ؛ و اشعار ِ او ، بر مردم ِ ما – به‌‌‌ويژه مردم ِ خطّه‌‌‌ی ِ آذربايجان - تأثير ِ فراوان داشته است . سيد اشرف‌‌‌الدّين گيلانی ، نسيم ِ شمال ِ معروف ، اغلب اشعار ِ صابر را به شعر ِ فارسی درمی‌‌‌آورده ...
اشعار ِ صابر در < ملّانصرالدّين > نشر می‌‌‌شده كه مدير ِ آن ، جليل محمّدقلی‌‌‌زاده ، از گوهرهای ِ تابناك ِ انديشه‌‌‌ی ِ آزادی و روشنگری ِ ايرانی است .

Donnerstag, Oktober 11, 2007

خيره مخسب !

( چند رباعی )

ای اهل ِ جهان ، مست و خراب‌ايد همه
جوينده‌ی ِ موج در سراب‌ايد همه
الله نموده قصد ِ تسخير ِ جهان
وآن‌گاه به گوش ِ گاو خواب‌ايد همه !


ای ديده و ای نديدگان فردا را
بس مسخره ديده‌ايد اين غوغا را
از خواب ِ مماشات چو بيدار شويد
بينيد گرفته اهرمن دنيا را !


گر خسرو پرويز نمی‌شد غافل
خود بر سر ِ ما نيامدی اين مشكل
ای خسرو پرويز ِ جهان ، خيره مخسب
برخيز و بزن ، بكوب ، بركَن ، بگسل !!


پنج‌شنبه ، 19 مهرماه ِ 1386